Лента

Особенности управления глаголов в польском языке (Rekcja czasowników)

FavoriteLoadingВ закладки!

Многие глаголы требуют употребления зависимых слов в определенном падеже, а зачастую – еще и с конкретным предлогом. Сложность в том, что эти падежи и предлоги далеко не всегда совпадают с русскими. Например, мы говорим слушать что (слушать музыку) – существительное стоит в винительном падеже, а поляки говорят słuchać czego (słuchać muzyki) – существительное в родительном падеже. И это не единичный случай. Таких глагольных конструкций немало. Чтобы грамотно строить предложения, эти сочетания (вместе с предлогом) нужно выучить наизусть.

Dopełniacz (родительный падеж)

Bronić czegoзащищать, отстаивать что

Ona zawsze broni swojej opiniiона всегда отстаивает свое мнение

 

Potrzebować czegoнуждаться в чём

Potrzebuję twojej pomocyмне нужна твоя помощь/я нуждаюсь в твоей помощи

 

Szukać czegoискать что

Szukam swojej komórkiя ищу свой мобильный телефон

 

Słuchać czegoслушать что

Słucham radiaя слушаю радио

 

Zapomnieć czegoзабыть что

Zapomniałam parasolki w domu – я забыла зонтик дома

 

Uczyć się czegoучиться чему/учить что

Uczę się polskiegoя учу польский язык

 

Cieszyć się z czegoрадоваться чему

Tadeusz cieszył się ze swoich odznak w szkole – Тадeуш радовался своим отметкам в школе

 

Zrezygnować z czegoотказаться от чего

Musiałam zrezygnować z pracyя была вынуждена отказаться от работы

 

Śmiać się z czegoсмеяться над чем

Nie śmiej się ze mnieне смейся надо мной

 

Napisać do kogoнаписать кому

Napisz do mnie list – напиши мне письмо

 

Zadzwonić do kogoпозвонить кому

Zadzwonię do Ciebie jutro – я позвоню тебе завтра

 

Przyzwyczaić się do czegoпривыкнуть к чему

Już przyzwyczaiłam się do sybieryjskich zimя уже привыкла к сибирским зимам

 

Adresować do kogoадресовать кому

Ania adresowała list do matkiАня адресовала письмо маме

 

Brać sie do czegoбраться за что

Trzeba brać sie do pracyнужно браться за работу

 

Brakować kogo/czego do czego – не хватать, недоставать чего

Nadal brakuje nam pieniędzyнам по-прежнему не хватает денег

 

Chwycić się czegoухватиться за что

Paweł chwycił się krawędzi łóżka – Павел ухватился за край кровати

 

Czepiać się kogo/czegoцепляться к кому/чему

Czego się Pan mnie czepia? – зачем Вы ко мне цепляетесь (обращение к мужчине)

 

Dopilnowywać kogo/czegoдосматривать за кем/чем

Rodzice dopilnowywali swoich córekродители досматривали за своими дочками

 

Domyślić się czegoдодуматься до чего, догадаться

Jan domyślał się prawdyЯн разгадал правду

 

Dopuszczać do czegoдопускать к чему, разрешать что

Nas wiele razy dopuszczali do zmian rozkładu zajęć – нас много раз допускали к изменениям расписания занятий

 

Dosłużyć się czegoдослужиться до чего

Mój mąż dosłużył się stopnia oficera – мой муж дослужился до степени (звания) офицера

 

Dotykać czegoдотрагиваться до чего

Nie dotykaj tej sukienkiне дотрагивайся до этого платья

 

Dowiadywać się czego/o czym узнавать что/о чем; dowiadywać się o kogo/coрасспрашивать о ком/о чём

Matka dowiaduje się plotek o synie od sąsiadów – мать узнает сплетни о сыне от соседей

 

Dowodzić czegoдоказывать что

Bartek zawsze dowodzi swoich racjiБартек всегда доказывает свои аргументы

 

Doznawać czegoиспытывать что

Kasia doznawała różnych uczućКатя испытывала разные чувства

 

Dożyć czegoдожить до чего

Dziadkowie dożyli ślubu wnuczki – бабушка и дедушка дожили до свадьбы внучки

 

Kłaść do czegoкласть во что

Matka kładła grzyby do koszaмама клала грибы в корзину

 

Korzystać z czegoпользоваться чем

Codziennie korzystam ze środków komunikacji miejskiej – я ежедневно пользуюсь городским транспортом

 

Nadużywać czegoзлоупотреблять чем

Nadużywałam kremów do twarzy – я злоупотребляла кремами для лица

 

Należeć do kogo/czegoпринадлежать кому/чему

Ten dom należy do mojego ojcaэтот дом принадлежит моему отцу

 

Nienawidzić kogo/czegoненавидеть кого/что

Nienawidzę sportuя ненавижу спорт

 

Odmówić czegoотказать в чем

Odmówił mi pomocyон отказал мне в помощи

 

Podjąć się czegoвзяться за что

Podjąłeś się realizacji trudnego zadania – ты взялся за реализацию трудного задания

 

Porównywać z kim/czym do kogo/czegoсравнивать с кем

Porównuję twojego syna do mojegoя сравниваю твоего сына с моим

 

Pozbyć się kogo/czegoизбавиться от кого/чего

Mój ojciec pozbył się nałogu palenia – мой отец избавился от привычки курить

 

Przygotowywać się do czego/na co – готовиться к чему

Dzisiaj cały dzień przygotowujemy się do egzaminuмы сегодня целый день готовимся к экзамену

 

Przyznawać się do czegoпризнаваться в чем, признавать что

Mąż przyznał się do swoich błędówмуж признал свои ошибки

 

Spodziewać się czego/bezokolicznik – надеяться, рассчитывать на что

Spodziewali się poprawy pogody – мы надеялись, что погода улучшится

 

Trafić do czego/w co – попасть куда/во что

Piłka trafiła do bramkiмяч попал в ворота

 

Trzymać się czegoдержаться за что

Ula trzymała się ręką stołaУля держалась рукой за стол

 

Udzielić czegoдать, предоставить что

Bank udziela kredytówбанк предоставляет кредиты

 

Uśmiechać się do kogo/do czegoулыбаться кому/чему

Staruszka uśmiechała się do wnuczątстарушка улыбалась внукам

 

Użyć czegoиспользовать, применять что

Helena zawsze używa drogiego pudruЕлена всегда использует дорогую пудру

 

Woleć kogo/co od kogo/od czegoпредпочитать кого/что

Dzieci wolą poprzedniego nauczyciela od nowegoдети предпочитают предыдущего учителя, а не нового

 

Wtrącić się do czego/w co – встрять во что

Ada wtrąciła się do naszej rozmowyАда встряла в наш разговор

 

Wyprzeć się czegoотречься, отказаться от чего

Mateusz wszystkiego się wypierał w sali sądowej – Матеуш отрекался от всего в суде

 

Zabronić czego/bezokolicznik – запретить что

Ta flaga zabrania kąpieli/kąpać się – этот флаг запрещает купание/купаться

 

Zacząć od czegoначать с чего

Marek zaczął pismo od oficjalnego zwrotuМарек начал письмо (документ) с официального обращения

 

Zaprzestać czego/bezokolicznik – прекращать что

Strona przeciwna zaprzestała atakówпротивоположная сторона прекратила атаки

 

Zapukać do czegoпостучать во что

Zapukałem do drzwi, ale nikt mi nie otworzył – я постучал в дверь, но мне никто не открыл

 

Żałować czegoжалеть о чем

Irena żałowała swego zachowania Ирина жалела о своем поведении

 

Radzić się kogoсоветоваться с кем

Matka radziła się psychologa, jak postępować z dziećmi – мать советовалась с психологом, как поступать с детьми

 

Rozczarowywać się do kogo/do czegoразочаровываться в ком/чём

Kasia często rozczarowuje się do swoich znajomychКатя часто разочаровывается в своих знакомых

Там, где в русском языке используется предлог к, в польском языке – обычно do.

Biernik (винительный падеж)

Czekać na kogo/coждать кого/чего

Czekam na twój telefonя жду твоего телефонного звонка

 

Iść komu o co (безличная форма) – речь идет о ком/чём, дело в чем

Chodzi mi o twoje studiaя имею в виду твою учебу

 

Pójść po co/kogoпойти за чем/кем

Maria poszła po chleb do sklepu – Мария пошла за хлебом в магазин

 

Prosić o coпросить что

Proszę o rachunekя прошу счёт

 

Pytać o co/o kogoспрашивать о чем/о ком

Zapytałam ją o Andrzejaя спросила у нее об Андрее

 

Dbać o co/o kogoзаботиться о ком/о чём, беречь кого/что

Ona bardzo dobrze dba o domона очень хорошо заботится о доме

 

Troszczyć się o co/o kogoзаботиться, беспокоиться о ком/о чём

Marta troszczy się o swoją rodzinęМарта заботится/беспокоится о своей семье

 

Martwić się o co/o kogoбеспокоиться, огорчаться о чем/о ком

Nie martw się o niąне беспокойся о ней

 

Walczyć o coбороться за что

Robotnicy walczą o swoje prawaрабочие борются за свои права

 

Podziwiać co/kogoвосхищаться кем/чем, удивляться чему

Podziwiam Martę, ona jest taka pracowita – я восхищаюсь Мартой, она такая трудолюбивая

 

Przepraszać kogo za co – просить прощения у кого за что, извиняться

Przepraszam Cię za to, że nie zadzwoniłam wczoraj – извини меня за то, что я не позвонила вчера

 

Bać się o kogo/o coбояться, опасаться кого/чего

Baliśmy się o wyniki egzaminówмы боялись результатов экзаменов

 

Boleć co kogoболеть у кого что

Jana bolał ząb – у Яна болел зуб

 

Chorować na coболеть чем

Chorował na płucaу него была болезнь легких/у него болели легкие

 

Cierpieć na co/z powodu czegoстрадать, мучиться из-за чего; терпеть, выносить что

Cierpiał na ból ręki/ z powodu bolu ręki – он страдал из-за боли в руке

 

Ćwiczyć coтренироваться в чем-то, заниматься чем-то

Tomasz ćwiczył rzut dyskiem – Томаш занимался метанием диска

 

Dobijać się o coдобиваться чего

Dobijali się o podwyżkiони добивались повышений

 

Dopominać się o co/czego – требовать чего

Będziemy dopominać się o sprawiedliwość/sprawiedliwości u dyrektora – мы будем требовать справедливости у директора

 

Głosować na kogo/na coголосовать за кого/что

Wyborcy głosowali na Kowalskiegoизбиратели голосовали за Ковальского

 

Kłócić się o coссориться из-за чего

Kłóciliśmy się o pieniądzeмы ссорились из-за денег

 

Naśladować kogo/coподражать кому, брать пример с кого

Paweł naśladuje ojcaПавел подражает отцу

 

Nadzorować kogo/coсмотреть, надзирать за кем/чем

Strażnik nadzoruje więźniówкараульный надзирает за заключенными

 

Obrażać się za kogo/za co, o kogo/o coобижаться на что/кого, оскорбляться

Obrażała się za/o każde słowoона обижалась на каждое слово

 

Oklaskiwać kogo/coаплодировать кому/чему

Widzowie długo oklaskiwali aktorówзрители долго аплодировали актерам

 

Opanować coовладеть чем, покорить что

Opanowałam cały materiałя овладела всем материалом

 

Opierać sie o co, na kim/na czymопираться о что/на что, на кого

Opieała się o ścianęона опиралась о стену

Opierałam się na radzie rodziców – я опиралась на совет родителей

 

Osiągnąć coдостичь чего

Zawsze osiągam zamierzony celя всегда достигаю намеченной цели

 

Dzielić między kogoделить между кем

Ojciec dzielił majątek między swych synówотец делил имущество (поместье) между своими сыновьями

 

Podziwiać coвосхищаться, любоваться чем

Podziwiali piękne widokiони восхищались красивыми видами (пейзажем)

 

Posądzać o coподозревать в чем

Posądzaliśmy go o kradzieżмы подозревали его в краже

 

Powołać kogo na kogoвызвать кого в качестве кого

Sąd powołał mnie na świadkaсуд вызвал меня в качестве свидетеля

 

Pozwolić na co/bezokolicznik – позволить, разрешить что

Rodzice pozwalają mu na wyjazd z nimi/jechać z nimi – родители разрешают ему ехать с ними

 

Przyprawiać kogo/co o coдоводить кого/что до чего (чаще в значении испортить настроение)

Przyprawiała mnie o zły nastrójона портила мне настроение

 

Ryzykować coрисковать чем

Chłopiec ryzykował życieмальчик рисковал жизнью

 

Śledzić kogo/coследить за кем

Wiedział, że ktoś go śledzi – он знал, что кто-то за ним следит

 

Spierać się o coспорить о чём/по поводу чего

Spieramy się o sztukęмы спорим об искусстве

 

Starać się o co/bezokolicznik – добиваться чего; стараться, пытаться

Starał się o uzyskanie licencji – он добился получения лицензии

 

Upominać się o coтребовать, добиваться чего

W pracy zawsze upominał się o swojeв работе он всегда добивался своего

 

Uważać za kogo/coсчитать кем/чем

Uważam Andrzeja za dobrego przyjacieja я считаю Андрея хорошим другом

 

Wątpić w kogo/coсомневаться в чем

Wątpię w ludzką szczerośćя сомневаюсь в человеческой искренности

 

Wyglądać na kogoказаться кем/чем, выглядеть как кто/что

Wydlądał na intelektualistęон выглядел как интеллектуал

 

Występować o co do kogo – апеллировать к чему/кому, обращаться по вопросу

Występował do prezydenta o złagodzenie kary – он обращался к президенту по поводу смягчения наказания

 

Zanosić się na coсобирается что – о дожде, буре, грозе (безличная форма)

Zanosiło się na burzęсобиралась гроза

 

Zasługiwać na co заслуживать чего

Na szczególną uwagę zasługuje nowa metoda leczenia – особого внимания заслуживает новый метод лечения

 

Zdradzać kogo/co изменять кому/чему, предавать кого/что

Mąż zdradzał żonęмуж изменял жене

 

Żegnać kogo/co прощаться с кем/чем

Żegnam Panaпрощайте (форма прощания при уважительном обращении к лицу мужского пола)

Celownik (дательный падеж)

Zależy komu na czym – кому-то что-то важно

Zaliży mi na twojej opinii – мне важно твое мнение

 

Gratulować komu czego – поздравлять кого с чем

Gratuluję Ci zdanej matury – поздравляю тебя со сдачей выпускного экзамена

 

Ciążyć komu co – быть в тягость кому-то/для кого-то

Ciążyła jej opieka nad starym ojcem – опека над старым отцом была ей в тягость

 

Kibicować komu/czemuболеть за кого/что

Kibicował swojej drużynieон болел за свою команду

 

Przerywać/przerwać komuперебивать/перебить кого

W dyskusjach zawsze przerywa innymв дискуссиях (он/она) всегда перебивает других

 

Przewodniczyć czemu/na czymпредседательствовать где/над чем

Mityngom/na mityngach przewodniczył dyrektor instytutu – на митингах председательствовал директор института

 

Przypatrywać się komu/czemuприсматриваться к кому/чему

Uważnie przypatrywaliśmy się nowemu uczniowi w klasie – мы внимательно присматривались к новому ученику в классе

 

Sprostać czemu – соответствовать чему; справиться с чем-то

Jestem w stanie sprostać tym wymaganiomя в состоянии (могу) соответствовать этим требованиям

 

Towarzyszyć komu/czemuприсутствовать, сопровождать кого/что

Cesarzowi towarzyszyli członkowie najbliższej rodziny – кесаря (императора) сопровождали самые близкие члены семьи

 

Dorównywać komu/czemuсравниваться с кем/чем

Nikt nie dorównywał mu w pływaniu – в плавании с ним никто не сравнивался

 

Zabierać komuзабирать у кого

Dzieci zabierały sobie zabawki – дети забирали друг у друга игрушки

 

Zarzucić komu co – упрекать кого в чем

Zarzucił mi brak odpowiedzialności – он упрекнул меня в безответственности

Narzędnik (творительный падеж)

Chwiać (się) czymкачать что, раскачивать (-ся)

Wysoka fala chwia łódką – высокая волна раскачивает лодку

 

Kołysać (się) czym/co качать (-ся) что, колыхать (-ся), колебать (-ся)

Fale kołysały kutrem – волны качали катер

 

Kojarzyć się z kim/czym ассоциироваться с кем/чем

To nazwisko z niczym się nie kojarzy – эта фамилия ни с чем не ассоциируется

 

Obradować nad czymобсуждать что

Sejm obradował nad budżetem  сейм обсуждал бюджет

 

Opiekować się kimбеспокоиться, заботиться о ком

Babcia opiekuje się dzieckiemбабушка заботится о ребенке

 

Ostrzegać kogo przed czym/o coпредостерегать о чем

Ostrzegamy Cię przed niebezpieczeństwem мы предостерегаем тебя о небезопасности

 

Żenić się z kim –жениться на ком 

Paweł ożenił się z Martą – Павел женился на Марте

 

Promieniować czymизлучать что (в прямом и переносном значениях)

Piec promieniował ciepłem печь излучала тепло

 

Przegrać z kimпроиграть кому

Początkowo przegrywaliśmy z krzyżakami bitwę pod Grunwaldem – сначала мы проигрывали крестоносцам Грюнвальдскую битву

 

Przepadać za kim/czymобожать кого/что

Przepadam za psami я обожаю собак

 

Rzucać co/czym – бросать что

Sportowiec rzucał dysk/dyskiem już drugi raz – спортсмен бросал диск уже второй раз

 

Salutować przed kimотдавать честь кому

Żołnierze salutowali przed prezydentem солдаты отдавали честь президенту

 

Tęsknić za kim/czymскучать по кому/чему

Tata tęsknił za dziećmi – отец скучал по детям

 

Uciekać przed kim/czym убегать от кого/чего

Ryszard uciekał przed aresztowaniem Ришард убегал от ареста

 

Ukrywać (się) przed kim/czymскрывать (-ся) от кого/чего

Ewa ukrywała pamiętnik przede mną Ева скрывала дневник от меня

 

Wypowiedzieć się za czymвысказываться за что, по поводу чего

Studenci wypowiadali się za zmianą regulaminu czytelni – студенты высказывались по поводу изменения распорядка читального зала

Miejscownik (предложный падеж)

Zakochać się w kimвлюбиться в кого

Marek zakochał się w Marcie – Марек влюбился в Марту

 

Położyć się na czymлечь на что

Chcę położyć się na kanapieя хочу лечь на диван

 

Komu zależy na czymкому важно что

Bardzo mi na tobie zależy – ты мне очень важен

 

Polegać na kim/czym – полагаться на кого/что

Bardzo na tobie polegam – я очень полагаюсь на тебя

 

Przekonać o czym/do czegoубедить в чем

Żeby się o tym przekonać, wystarczy przeczytać  książkę – чтобы в этом убедиться, достаточно прочитать книгу

 

Wywierać wrażenie na kimоказывать впечатление на кого

Ten film wywiera ogromne wrażenie na widzach этот фильм очень впечатляет зрителей

 

Wzorować się na kimподражать кому

Wzorował się na ojcuон подражал отцу

 

Znać się na czymхорошо разбираться в чём

Znam się na ludziach я хорошо разбираюсь в людях

Рейтинг: 0

Автор публикации

не в сети 2 дня

VILusha

2
Комментарии: 0Публикации: 12Регистрация: 24-09-2015

Прокомментируйте!

X
Чтобы сообщить нам о битой ссылке, нажмите на кнопу "Сообщить!". Спасибо за вашу помощь! Сообщить!